आईसीसीको आदेशपछि पुटिनलाई कसले र कसरी पक्राउ गर्ने भन्ने प्रश्न उठेको छ?-Sutra News

आईसीसीको आदेशपछि पुटिनलाई कसले र कसरी पक्राउ गर्ने भन्ने प्रश्न उठेको छ?

आइतबार, १९ चैत्र २०७९

आइतबार, १९ चैत्र २०७९

१७ मार्च २०२३, अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत (ICC) ले युक्रेनमा कथित युद्ध अपराधको सम्बन्धमा रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई पक्राउ गर्न वारेन्ट जारी गर्‍यो। यसलाई विश्व राजनीतिमा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ ।



आईसीसीले पुटिनमाथि युक्रेनको रुसले कब्जा गरेको क्षेत्रबाट बालबालिकालाई अवैध रूपमा बाहिर निकालेको आरोप लगाएको छ ।

आईसीसीले बालअधिकारका लागि रुसको आयोगकी प्रमुख मारिया लभोभा-बेलोभालाई पनि पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ।

रुसले गत वर्ष फेब्रुअरीमा युक्रेनमा भएको आक्रमणका क्रममा भएको अत्याचारको आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आईसीसीको निर्णयलाई कुनै महत्व नदिने बताएको छ ।

यो हप्ता हामी बुझ्न कोशिस गर्छौं कि पुटिन युक्रेनमा भएका युद्ध अपराधको लागि मुद्दा चलाउन सक्षम हुनेछन्?

सन् १८६२ मा स्विजरल्याण्डका प्रख्यात मानववादी हेनरी ड्युनोको ‘मेमोरी अफ सोल्फेरिनो’ नामक पुस्तक प्रकाशित भएको थियो, जसमा युद्धका क्रममा इटालीका सैनिकहरूमाथि भएको बर्बर व्यवहारको वर्णन थियो, जसले विश्वलाई स्तब्ध बनायो।

यस्तो आपराधिक व्यवहार रोक्न, पुस्तक प्रकाशित भएको एक वर्ष पछि, पहिलो पटक युरोपका बाह्र देशहरूले पहिलो जेनेभा कन्भेन्सन नामक सन्धिमा हस्ताक्षर गरे।

यो पक्कै पनि युद्धको समयमा भएका अत्याचार र तोडफोड रोक्नको लागि लिइएको ठूलो कदम थियो। आगामी वर्षहरूमा, यसमा थप नियम र दिशानिर्देशहरू थपियो र यो सन्धिलाई जेनेभा कन्भेन्सनहरू भनेर चिनिन थाल्यो।

तर जेनेभा महासन्धिका नियमहरू पालना गर्न देशहरूलाई कानुनी रूपमा बाध्यकारी नभएकाले त्यसले जमीनमा खासै प्रभाव पारेन।

सन् १९१९ पछि बेलायत, फ्रान्स र जर्मनीबीच युद्ध अपराधमा संलग्नलाई कारबाही गर्ने सम्झौता भए पनि जर्मनीका सम्राट काइजरले नेदरल्यान्डमा शरण लिएका र नेदरल्यान्डलाई उक्त सम्झौतामा समावेश नगरेकाले जर्मनीका सम्राट काइजरलाई सजाय दिन नसकेको क्लाउस क्रेसोविच बताउँछन् । त्यसैले कैसरलाई युद्ध अपराधको लागि कहिल्यै सजाय हुन सकेन। तर दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा, 1945 मा, मित्र राष्ट्रहरूले युद्ध अपराधीहरूलाई सजाय दिन एक व्यापक सम्झौता गरे।

मुद्दा लड्न सजिलो बनाउन आईसीसी अभियोजकहरूले जानाजानी सीमित र विशिष्ट मुद्दाहरू लिएको उनीहरूको विश्वास छ, तर यो बाटो लामो र जटिल छ।

उनी भन्छन्, “दुर्भाग्यवश, जहाँसम्म गिरफ्तारीको सवाल छ, त्यो दिशामा खासै केही हुन सक्दैन। भ्लादिमिर पुटिनलाई गिरफ्तार गर्ने संसारका धेरैको मनसाय हुन सक्छ। तर उनलाई कसले गिरफ्तार गर्छ?

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
सम्बन्धित समाचार

ताजा अपडेट